Laweta to pojazd specjalistyczny, zaprojektowany przede wszystkim w celu bezpiecznego transportu nowych oraz uszkodzonych pojazdów. Konstrukcja lawety musi umożliwiać stabilne mocowanie transportowanych obiektów, sprawne ustawianie pojazdów po wypadkach, a także ich przemieszczanie w warunkach wymagających zachowania wysokiej precyzji i szczególnej dbałości o bezpieczeństwo. Poza samochodami osobowymi i uszkodzonymi autami, lawety są wykorzystywane do przewozu maszyn budowlanych, agregatów czy materiałów budowlanych, co wymaga od operatora znajomości zasad załadunku, rozłożenia masy i przepisów drogowych.
Dla osób planujących pracę z lawetą istotne są aktualne przepisy dotyczące prawa jazdy – w tym wymagania obowiązujące w 2026 roku oraz koszty uzyskania uprawnień do prowadzenia tego typu pojazdów. Poznaj przepisy prawa o ruchu drogowym na temat lawet oraz dowiedz się, jak uzyskać stosowne uprawnienia – jak zrobić prawo jazdy na lawetę?
Jedną z pierwszych kwestii, które pojawiają się w kontekście prawa jazdy na lawetę, jest rozróżnienie między lawetą a autolawetą. Oba terminy bywają używane zamiennie, co prowadzi do błędów i nieporozumień. Różnice są jednak istotne – zarówno pod względem konstrukcji, jak i wymagań dotyczących uprawnień kierowcy, a także możliwości transportowych.
Laweta to pojazd pomocniczy w formie przyczepy, który nie jest integralną częścią samochodu. Stanowi odrębny element, podczepiany do pojazdu hakiem holowniczym, na którym umieszcza się transportowany ładunek. Kierowca w czasie jazdy porusza się wówczas zestawem składającym się z dwóch oddzielnych części – samochodu i przyczepy – co w praktyce wymaga większych umiejętności i doświadczenia. Najczęściej spotykane są lawety z płaską platformą lub z jarzmem metalowym, przystosowane do różnych typów pojazdów.
Zupełnie inaczej przedstawia się konstrukcja autolawet – samochód i platforma ładunkowa tworzą jednolity pojazd, co wpływa na stabilność i sterowność podczas transportu. Nadwozie autolawety jest projektowane podobnie jak w samochodach o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. W zależności od przeznaczenia, autolawety mogą mieć otwartą lub zamkniętą platformę – te ostatnie są powszechnie stosowane w przewozie samochodów luksusowych i nisko zawieszonych.
Różnice konstrukcyjne mają również praktyczne konsekwencje dla prowadzenia pojazdu. Autolawety, dzięki zwartej i kompaktowej budowie, są bardziej zwrotne i łatwiejsze w prowadzeniu niż zestaw samochód + laweta, co często decyduje o wyborze pojazdu w transporcie miejskim lub w przypadku częstych manewrów w trudnym terenie.
Kierowca posiadający prawo jazdy kategorii B jest uprawniony do prowadzenia pojazdu z lekką przyczepą. Warunkiem jest tutaj właśnie waga – maksymalnie 750 kg (hamulec najazdowy nie jest wymagany) oraz 4250 kg łącznej masy samochodu, załadunku i przyczepy. Prawo jazdy kategorii B pozwala kierowcy zgodnie z prawem holować przyczepę powyżej wspomnianej wagi (750kg) pod warunkiem, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów nie będzie większa niż 3,5 t.
Jakie prawo jazdy na lawetę jest niezbędne w przypadku przekroczenia tej wagi? Zgodnie z zapisami ustawy o ruchu drogowym, kierowca musi w takiej sytuacji posiadać prawo jazdy kategorii B+E. W zależności od wybranej szkoły, ceny kursu wahają się w przedziale 2000-3000 zł.
Uprawnienia wymagane do prowadzenia autolawety są zbliżone do tych, które obowiązują w przypadku samochodów dostawczych i małych busów. W większości przypadków wystarczy prawo jazdy kategorii B, pod warunkiem że całkowita masa pojazdu nie przekracza 3,5 tony.
Jeżeli natomiast masa całego zestawu – samochodu wraz z ładunkiem lub przyczepą – przekracza ten limit, konieczne jest posiadanie prawa jazdy kategorii B+E. Kierowca musi zatem znać zarówno zasady prowadzenia pojazdu samochodowego, jak i obsługi zestawu z przyczepą, w tym kwestie związane ze stabilnością ładunku, rozłożeniem masy oraz bezpiecznym manewrowaniem.
Oprócz ważności uprawnień kierowcy, funkcjonariusze podczas kontroli drogowej funkcjonariusze sprawdzają również zamocowanie pojazdu na platformie, dopuszczalną masę całkowitą zestawu oraz zgodność sposobu przewozu z przepisami ruchu drogowego.
Kierowcy, którzy zastanawiają się, jakie prawo jazdy trzeba mieć, aby prowadzić przyczepę-lawetę, często interesują się tzw. kodem 96, czyli uzupełnieniem prawa jazdy kategorii B. Kod 96 nie jest osobną kategorią – wymaga posiadania prawa jazdy B i stanowi dodatkowe uprawnienie do prowadzenia zestawu samochód + przyczepa o określonych parametrach.
Uzyskanie kodu 96 wiąże się wyłącznie z egzaminem praktycznym. Sprawdza on między innymi umiejętności wykonywania zadań na placu manewrowym (np. parkowanie prostopadłe, parkowanie tyłem) i mocowanie przyczepy.
Zdanie egzaminu pozwala na prowadzenie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony (z wyłączeniem autobusów i motocykli) wraz z przyczepą powyżej 750 kg DMC. Całkowita masa zestawu może przekraczać 3,5 tony, nie może ważyć więcej niż 4,25 tony. Ponadto masa przyczepy nie może być większa niż masa samochodu, a w przypadku przyczepy z hamulcem najazdowym stosunek DMC pojazdu do DMC przyczepy musi wynosić co najmniej 1,33 (zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym).
Koszt podejścia do egzaminu państwowego w zakresie kodu 96 wynosi obecnie około 230 zł, co czyni go relatywnie dostępnym sposobem na rozszerzenie uprawnień do prowadzenia zestawów samochód + przyczepa.
Warto pamiętać, że samo posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E lub kodu 96 nie wystarcza do legalnego prowadzenia lawety. Pojazd musi być odpowiednio zarejestrowany, a także posiadać ważne świadectwo homologacji, potwierdzające spełnienie wymogów technicznych.
Aby uniknąć mandatów i problemów podczas kontroli drogowej, należy upewnić się, że ładunek przewożony na lawecie nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Wartości te znajdują się w dowodzie rejestracyjnym lawety lub zestawu. Podczas jazdy szczególnie istotne jest staranne unieruchomienie i zabezpieczenie ładunku. Na drogach ekspresowych maksymalna dozwolona prędkość lawety wynosi 80 km/h.
Kierowcy jeżdżący na trasach międzynarodowych często zastanawiają się, jak wyglądają przepisy w innych państwach. Jakie prawo jazdy potrzebne jest na lawetę w Niemczech i innych krajach Unii Europejskiej? Posiadając polskie prawo jazdy kategorii B możesz bez przeszkód dołączyć lekką przyczepę do swojego pojazdu.
.png)
