Okuma zamanı: 5 min
23.11.2022
author Ing. Ladislav Fuka, fuel expert

Kış ve Yaz Dizel Yakıtı

Mevsimsel benzin kalitesi gereksinimi değişikliklerine uyulmamasının çok nadir çalışabilirlik sorunlarına neden olduğu buji ateşlemeli yakıt sistemli araç işletimi ile karşılaştırıldığında, Dizel yakıtla çalışan araçlar skalanın tam zıt ucunda yer alır. Benzinli bir araç için mevsimsel ve önlenmesi kolay tek tehdit, çok sıcak yaz aylarında yakıt buharı yastığı oluşumu nedeniyle depodan motora yakıt iletimini bozabilecek yüksek buhar basınçlı kış sınıfı benzin kullanımı iken soğuk kış aylarında bir kamyon deposunda düşük sıcaklık özellikleri zayıf olan Dizel yakıt kullanılması, kesinlikle yolculuğun devam etmesini engeller.

Kış ve Yaz Dizel Yakıtı

Soğuk hava riskleri

Sıkıştırma ateşlemeli motorlar, silindirlere yakıt enjeksiyonu ile ateşleme arasındaki gecikmeyi en aza indiren ve böylece motorun sorunsuz çalışmasını sağlayan yüksek setan sayısına sahip yakıt gerektirir. Bununla birlikte, Dizel yakıtın yüksek setan sayılı kısmı uzun ve düz hidrokarbonlardan, parafinlerden oluşur ve hafif geçen kış aylarında bile yaygın olan sıcaklıklarda katı kristaller oluşturma eğilimindedir. Sıcaklık düşerken kristallerin boyutu büyür, topaklanır ve büyük kafesler oluşturur. Bir aracın en hassas kısmı düşük basınçlı yakıt dağıtım sistemi ve özellikle de ayrı bir elektrik devresi ile ısıtılmadıkları ve yakıt kalitesi hava koşullarına uygun olmadığı takdirde aşırı miktarda katılaşmış balmumu ile tıkanan yakıt filtreleridir.

Dizel yakıtın düşük sıcaklık davranışını tanımlamak için çeşitli yöntemler vardır. En yaygın yöntem bir laboratuvar testi olan 'Soğuk Filtre Tıkanma Noktası' ('CFPP') testidir ve yakıtın bir elekten geçebildiği minimum sıcaklıktır. Buna filtrelenebilirlik testi diyebiliriz ve yakıtın bir yakıt filtresinde nasıl davrandığına dair iyi bir gösterge sağlar, ancak her durumda, yakıtın bu sıcaklığın üzerinde çalışma sorunlarına neden olmayacağına kesin gözüyle bakmamalıyız.

Kış Dizeli ne zaman kullanılabilir?

Dizel yakıtın düşük sıcaklık davranışı konusu, her yıl sonbaharda yakıt tedarikçilerinin geçiş veya doğrudan kış sınıfı olarak adlandırılan dizel yakıtları teslim etmeye başlamasıyla oldukça öne çıkmaya başlar. Belirli kalite gereklilikleri ve süreler açısından kesin durum doğal olarak yakıt dağıtıcısının faaliyet gösterdiği ülkenin coğrafi konumuna bağlıdır. Orta Avrupa'da yaz sınıfı (CFPP maks. 0°C) yakıttan geçiş Ekim ayının başında başlarken (CFPP maks. -10°C) tam uyumlu kış sınıfı Dizel yakıt (CFPP maks. -20°C) Kasım ayının ortasına kadar hazır olmalıdır. Bunun bir sorun teşkil etmemesi gerektiği düşünülebilir, ancak bu her durumda doğru değildir.

Yaz ve kış dizelinin farklılıkları

Dolum istasyonlarında kış kalitesinin hazır bulunması ve herkesin sıraya girmesi için net son tarihler olmasına rağmen, bu alanda bulunan uyumsuzluklar uzman laboratuvarlar tarafından en sık görülen sorunlardan biridir (genellikle 2. sırada). Yaz sınıfından kış sınıfına tam ve başarılı bir geçiş, yakıt dağıtım zincirinin her bir seviyesinde yapılmalıdır. Dizel yakıtın ağır bileşeni olan gaz yağının bir kısmının daha hafif olan ve uçaklarda kullanılan yakıt da olan kerosen ile değiştirilmesi gereken rafinerilerde başlar. Kerosen sadece daha hafif değil, aynı zamanda daha pahalıdır ve bu nedenle rafineriler ekonomik nedenlerle çok erken geçiş yapamazlar. Zincirin diğer ucunda bulunan bir dolum istasyonu hızla kalan yaz kalitesini satmak ve gelecek döneme uygun malzemeyi stoklamak zorundadır. Bu, küçük istasyonlar veya daha düşük geri dönüşlü yakıt türleri (örneğin premium Dizel yakıt) satanlar için oldukça zor olabilir. Ancak köklü ve büyük bir şirket için bu dönem, geçişin lojistik olarak karşılanacağı yılın daha zorlu bir dönemidir sadece.

Motor açısından oluşan sonuçlar

Uygulamada, aracın yakıt sisteminin Dizel yakıtın zayıf düşük sıcaklık özelliklerine duyarlılığına bağlı olarak, motorların CFPP değerinden 5°C'ye kadar daha yüksek sıcaklıklarda çalışamadığı durumlar vardır (örneğin, yakıt CFPP -20°C kış spesifikasyonunu karşılasa bile -15°C'de sorunlar ortaya çıkabilir). Bunun nedeni parafin kristallerinin çok daha erken çökelmeye başlamasıdır (bu nokta 'bulutlanma noktası' olarak adlandırılır ve CFPP değerinden 10°C daha yüksek bile olabilir), ancak miktarları CFPP aparatındaki 45 mikron gözenekli elekle karşılaştırıldığında araçlardaki standart yakıt filtrelerinin 3 - 5 mikron gözeneklerini tıkayacak kadar yüksektir. Bu nedenle, soğuk akış özellikleri açısından standartların ihlal edilmesinin, dışarısı donmaya başladığında birçok zorluğu beraberinde getirebileceği açıktır.

Güvende kalmak için ne yapabiliriz?

İlk iş, güvenilir yakıt tedarikçisinin seçimidir. Böyle bir tedarikçi, yakıtı kendini kanıtlamış yakıt tedarikçilerinden (rafineriler ve distribütörler) satın alır ve gelen yakıt kalitesini takip eder veya daha da iyisi, kaliteyi bağımsız bir üçüncü tarafa (laboratuvara) düzenli olarak kontrol ettirir. Eurowag, müşterilerimiz için en iyi kaliteli ürünleri seçer, çünkü kilometre miktarının, sorunsuz motor performansı ve gücünün önemli olduğunu biliriz. Ayrıca, tanınmış kaynaklar niteliksel standartların sınırında çalışmaz ve belirli bir tampon sağlar. Bu nedenle, örneğin kış döneminde sadece -20°C gerekli olmasına rağmen -25°C'lik CFPP'ler görebiliriz.

Yakıt tedarikçisine karar vermenin yanı sıra, uygun araç bakımı ile yukarıda açıklanan sorunları önleyebiliriz. Yakıt filtresinin tıkanması, yakıttaki ve özellikle yakıt filtresinin içindeki su içeriğinin artmasıyla teşvik edilir. Kış gelmeden önce yakıt filtresinin kontrol edilmesi, hatta değiştirilmesi şiddetle tavsiye edilir. Dizel yakıtta doğal bileşen olarak biyoyakıtların (biyodizel, FAME) kullanımının artmasıyla, bu prosedürün önemi artmakta çünkü balmumu, su ve biyodizel (bozunma ürünleri dahil) karışımı, filtreleri tıkayan oldukça kararlı bir madde oluşturma eğilimindedir.

Hava değişikliklerine hazırlıklı olun

Şiddetli hava değişimini beklerken ya da yurtdışında çok düşük sıcaklıkların olduğu yerlere giderken daha fazla ne yapılabilir? Bazı durumlarda, normalin ötesinde büyük ortam sıcaklığı değişikliği bekleyen yakıt tedarikçileri, toplu sorunlardan kaçınmak için standart Dizel yakıtına kutup sınıfı yakıt eklemeye başlar. Kamyon operatörünün kendisi de aynı yaklaşımı kullanabilir. Çok daha şık bir yol, kış için satış sonrası Dizel katkı maddeleri, parafin toplanmasını bastırabilen depresanlar eklemektir. Bununla birlikte, yaygın olarak bulunan yakıt zaten bu katkı maddelerini önemli düzeyde içerir ve ilave iyileştirmeler 9°C'ye kadar çıkarken test edilmeden de tahmin edilemez. Ve dikkat edin, tedavi vaktinde yapılmalıdır. Katkı maddesinin zaten kristalleşmiş yakıta eklenmesi hiç işe yaramaz!